Tuinieren is voor veel mensen de manier om te ontspannen. Na een dag werken even heerlijk je zinnen verzetten in je eigen tuin brengt rust in je hoofd. Rugklachten liggen op de loer en dat is natuurlijk wel het laatste waar je op zit te wachten. Kun je rugvriendelijk tuinieren, om zo klachten te voorkomen of te verlichten?

Of moet je eventuele rugklachten maar voor lief nemen als je in je tuin aan het werk bent? Gelukkig kun je veel doen om je rug te ontlasten of te ontzien. Met andere woorden, rugvriendelijk tuinieren is wel degelijk mogelijk. En helemaal niet lastig om in de praktijk te brengen. In dit artikel geven we je handige, praktische tips, die ervoor zorgen dat je plezier houdt in tuinieren.

Een goede warming-up is het halve werk

Tuinieren is net sporten. Je bent actief bezig, waarbij je veel vraagt van je lichaam. En als sporters beginnen met een warming-up, waarom zou jij dit als tuinman- of vrouw dan niet doen?

Je hoeft echt geen intensief programma af te werken voordat je aan de slag gaat. Vaak volstaat het doen van een aantal stretchoefeningen. Deze maken de spieren los, waardoor je simpelweg soepeler bent.

Denk ook aan het dragen van de juiste kleding. Voorkom dat je met het zweet op je rug aan het werk bent. Dit zweet droogt koud op door de wind en voor je het weet verkrampen je rugspieren.

Verder is het goed om je tuinklus goed in te delen qua activiteit. Begin rustig en ga niet direct fanatiek met de zwaarste klus aan de slag, maar bouw dit op.

Rugvriendelijk tuinieren betekent zo min mogelijk bukken

Je vraagt je waarschijnlijk af of tuinieren en zo min mogelijk bukken überhaupt wel samen gaan. Een logische vraag, want het ligt toch voor de hand dat je regelmatig moet bukken als je aan het werk bent in je tuin?

Dat klopt, maar waarschijnlijk heb je ook nooit echt geprobeerd om zo min mogelijk te bukken. Alles staat of valt met de juiste houding en je hier bewust van zijn. Dit zal niet van de één op de andere dag gaan, maar is een proces dat langzaam in je nieuwe aanpak, die rugvriendelijk tuinieren, heet moet slijten.

Werken met een rechte rug voorkomt direct al veel klachten. Zorg dat je je gewicht goed verdeelt als je staat, door je voeten heupbreed uit elkaar te zetten, waarbij je knieën licht gebogen zijn.

Gebruik een kniematje als je laag bij de grond werkt en ga niet op beide knieën zitten. Op één knie is echt beter, je onderarm steunt op je gebogen been. Op deze manier blijft je rug recht.

Tips om zo min mogelijk te bukken tijdens het tuinieren:

  • Kies voor tuingereedschap met lange stelen. Wist je dat er veel tuingereedschap verkrijgbaar is met een telescopische steel?
  • In plaats van een zware gieter of emmer gebruik je een tuinslang om je planten water te geven. Wil je het helemaal goed doen, kies dan voor een tuinslang die automatisch oprolt. Wil je nog een stapje verder gaan, dan kun je kiezen voor een irrigatiesysteem in je tuin dat je makkelijk kunt instellen en bedienen door middel van een app. Over rugvriendelijk tuinieren gesproken…
  • Een timmerman draagt vaak een gereedschapsriem. Deze kun je ook prima gebruiken voor tuingereedschap. Scheelt je veel en onnodig bukken. Voor bepaald tuingereedschap zijn er zelfs speciale holsters verkrijgbaar (snoeischaar).
  • Gebruik een tuinkrukje.
  • Kies voor beplanting in hoge potten of voor verhoogde borders
  • Wil je graag een fruitboom in je tuin? Kies dan voor een halfstam fruitboom (zie ook ons artikel over halfstam fruitbomen).
  • Geef onkruid zo min mogelijk kans door te kiezen voor ‘bodembedekkers’. Ook een dikke laag boomschors of cacaodoppen aanbrengen helpt onkruid voorkomen. Bijkomend voordeel van cacaodoppen is dat katten hier niet graag overheen lopen.

Niet dragen maar rijden

Waarom zou je altijd alles willen tillen als je in je tuin aan het werk bent? Het materiaal waarmee je werkt is vaak zwaar en dat komt rugvriendelijk tuinieren natuurlijk niet ten goede.

Je weet bijvoorbeeld vast wel hoe zwaar een zak potgrond is. Of een flinke plant met kluit die je net hebt gekocht. Maak het jezelf, en daarmee je rug, makkelijk en gebruik hiervoor iets dat je kunt rijden.

Dat kan een kruiwagen of steekwagen zijn. Rij zoveel mogelijk, indien van toepassing uiteraard, over je tuinpad want dit rijdt vele malen makkelijker dan over onverharde ondergrond.

Traag groeiende beplanting

Vaste of éénjarige planten vragen relatief gezien veel onderhoud. En hoe meer onderhoud je aan beplanting hebt, hoe groter de kans is dat je rug hieronder lijdt.

Kies wat beplanting betreft dan ook zoveel mogelijk voor planten en struiken die traag groeien. Voorbeelden van ‘traaggroeiers’ zijn verschillende soorten heesters, Japanse hulst en taxus.

Goed tuingereedschap maakt het verschil voor je rug

Wat tuingereedschap betreft heb je vandaag de dag een enorme keuze in prijs en kwaliteit. Kies er niet voor om voor een dubbeltje op de eerste rang te zitten. Kwalitatief goed tuingereedschap is iets duurder, maar dit verdient zich absoluut terug.

Groot voordeel van tuingereedschap van goede kwaliteit is dat dit vaak ergonomische handgrepen en dergelijke heeft. Het laat zich raden dat dit niet alleen je rug, maar ook andere delen van je lichaam ontlast.

Natuurlijk zorg je ervoor dat je je tuingereedschap goed onderhoudt. Berg het zoveel mogelijk droog op en laat het slijpen/vervangen wanneer het bot wordt.

Verder is het goed om te weten dat tuingereedschap dat gemaakt is van carbon, aluminium of kunststof over het algemeen licht van gewicht is en prettig in de hand ligt.

Tuinieren is en blijft een activiteit waarbij je altijd goed moet luisteren naar je lichaam, met name naar je rug. Dit zal niet altijd meevallen en waarschijnlijk ook niet altijd mogelijk zijn.

Maar wanneer je de tips die we je hebben gegeven gebruikt, dan is de kans op rugklachten wel direct een heel stuk kleiner. We wensen je dan ook veel rugvriendelijk tuinplezier!